Mihrap Şamdanı Nedir, Nereye Konur?

Cami şamdanı, mihrabın iki yanında duran uzun ayaklı aydınlatma öğesidir. Camiye giren herkesin gözünün ilk gittiği yerde durur — çünkü mihrap, caminin yönünü ve merkezini belirleyen noktadır.

Nereye konur?

Mihrap şamdanları caminin ön tarafına, hocanın namaz kıldırdığı yerin sağına ve soluna konur.

İkisi bir takımdır. Tek şamdan konmaz; simetri mihrabın düzenini bozmamak için şarttır. Bu yüzden şamdanlar her zaman ikili üretilir ve ikisi de aynı ölçüde olur.

Yerleşimde dikkat edilecek iki şey var:

Safları engellememeli. Şamdanlar mihrabın hizasında, imamın hareket alanını daraltmayacak şekilde konumlanır.

Aralık eşit olmalı. Mihrabın merkezine göre iki yandaki mesafe eşit ayarlanır; göze en çok çarpan hata buradaki kaymadır.

Ne işe yarar?

Şamdanın iki işlevi vardır.

Birincisi görsel: mihrap caminin en özenli bölümüdür ve şamdanlar bu bölümü çerçeveler. Çini, hat ve mermer işçiliğinin olduğu yerde şamdan, o işçiliği tamamlayan parçadır.

İkincisi aydınlatma: mihrap bölgesi genellikle ana avizenin ışığından uzakta kalır. Şamdanlar bu bölgeye yakın ışık verir.

Şamdan seçerken nelere bakılır?

Boy. Şamdanın yüksekliği mihrabın ölçüsüyle orantılı olmalıdır. Alçak bir mihrabın yanında fazla uzun bir şamdan dengesiz durur.

Mihrabın rengi ve dokusu. Çinili bir mihrapla sade bir mihrap aynı şamdanı taşımaz. Çini yoğunsa sade bir gövde, mihrap sadeyse daha işlemeli bir gövde dengeyi kurar.

Işıklı mı, sade mi? Bazı modellerde başlık kısmı aydınlatmalıdır; bazıları sadece gövdeden ibarettir. Mihrap bölgesi karanlık kalıyorsa aydınlatmalı model işinizi görür.

Avizeyle uyum. Şamdan ile ana avize aynı dili konuşmalıdır. Avizesi yeşil ayet kuşaklı bir camide, tamamen farklı bir tarzda şamdan mihrapta yabancı durur.

Kaç adet gerekir?

Standart olan mihrabın iki yanına birer adet, yani ikili takımdır.

Bazı büyük camilerde mihrabın yanı sıra minberin yanına ya da giriş bölgesine de şamdan konur. Bu tamamen mekânın büyüklüğüne ve cemaatin tercihine bağlıdır.

Bakımı

Şamdan yerde durduğu için avizeye göre daha çok toza ve temasa maruz kalır.

Temizliğinde kural avizeyle aynıdır: önce elektrik kesilir, sonra hafif nemli bir bezle tozu alınır. Aşındırıcı temizlik maddesi, ovma teli ve kimyasal sprey kullanılmaz.

Şamdanın tabanı zemine tam oturmalıdır. Halının üzerinde duruyorsa zamanla yer değiştirebilir; ara ara hizasını kontrol edin.

Sık sorulan sorular

Mihrap şamdanı nereye konur? Caminin ön tarafına, hocanın namaz kıldırdığı yerin sağına ve soluna.

Kaç adet olur? İkili takım hâlinde; ikisi de aynı ölçüde.

Şamdan boyu neye göre seçilir? Mihrabın ölçüsüne ve caminin iç yüksekliğine göre.

Nasıl temizlenir? Önce elektrik kesilir, sonra hafif nemli bezle tozu alınır.